First Marriage Expenses Scheme – लग्न म्हटलं की डोळ्यासमोर येतो तो खर्चाचा आकडा. हॉल, जेवण, कपडे, दागिने प्रत्येक गोष्टीत पैसे जातातच. गरीब किंवा मध्यमवर्गीय कुटुंबांसाठी हे सगळं जमवताना नाकीनऊ येतं. काही जण सावकाराकडे जातात, काही बँकेत “Marriage Loan“ साठी धाव घेतात. लग्न झालं तरी ते कर्ज फिटायला वर्षानुवर्षे जातात.
पण महाराष्ट्र सरकारने बांधकाम क्षेत्रात काम करणाऱ्या कामगारांसाठी एक योजना सुरू केली आहे, जी खरोखरच उपयुक्त आहे. या योजनेचे नाव आहे – प्रथम विवाह खर्च योजना. या योजनेतून पहिल्या लग्नाच्या खर्चासाठी थेट ३०,००० रुपये बँक खात्यात जमा केले जातात. अनेकांना अजूनही या योजनेबद्दल माहीत नाही, म्हणूनच आज या लेखात संपूर्ण माहिती सांगणार आहोत.
ही योजना नक्की कोण चालवतं?
महाराष्ट्र सरकारच्या कामगार विभागाअंतर्गत एक स्वतंत्र मंडळ आहे – महाराष्ट्र इमारत आणि इतर बांधकाम कामगार कल्याण मंडळ, म्हणजेच MBOCWWB. हे मंडळ बांधकाम क्षेत्रात काम करणाऱ्या कामगारांसाठी वेगवेगळ्या कल्याणकारी योजना राबवते. प्रथम विवाह खर्च योजना हीदेखील त्याच मंडळाची एक योजना आहे.
नोंदणीकृत कामगाराला स्वतःच्या पहिल्या विवाहासाठी ३०,००० रुपयांचे सरकारी लग्न अनुदान दिले जाते. हे पैसे कुठल्याही मध्यस्थाशिवाय थेट कामगाराच्या बँक खात्यात जातात.
या योजनेसाठी कोण पात्र आहे?
सगळ्यांना या योजनेचा लाभ घेता येत नाही. यासाठी काही महत्त्वाच्या अटी पूर्ण कराव्या लागतात.
- पहिली अट म्हणजे अर्जदार बांधकाम क्षेत्रात काम करणारा मजूर असावा. म्हणजेच इमारत बांधणी, रस्ते, पूल किंवा तत्सम बांधकाम कामांशी संबंधित कामगार या योजनेसाठी अर्ज करू शकतो.
- दुसरी आणि महत्त्वाची अट म्हणजे तो कामगार MBOCWWB कडे अधिकृतपणे नोंदणीकृत असणे आवश्यक आहे. नोंदणी नसेल तर या योजनेचा लाभ मिळत नाही. त्यामुळे ज्यांनी अजून नोंदणी केली नाही, त्यांनी आधी कामगार मंडळाकडे नोंदणी करणे गरजेचे आहे.
- तिसरी गोष्ट म्हणजे ही योजना फक्त पहिल्या विवाहासाठीच आहे, दुसऱ्या लग्नासाठी हा लाभ मिळत नाही.
- चौथी अन् कायदेशीर अट म्हणजे विवाहाच्या वेळी वधूचे वय किमान १८ वर्षे आणि वराचे वय किमान २१ वर्षे पूर्ण असणे बंधनकारक आहे.
कोणती कागदपत्रे आवश्यक आहेत?
बांधकाम कामगार विवाह अनुदानासाठी अर्ज करताना खालील कागदपत्रे सोबत जोडावी लागतात..
- पासपोर्ट आकाराचा फोटो
- आधार कार्ड
- MBOCWWB चे ओळखपत्र म्हणजेच स्मार्ट कार्ड
- बँकेच्या पासबुकची प्रत
- रहिवासी पुरावा
- आधार कार्ड,
- पासपोर्ट,
- ड्रायव्हिंग लायसन्स,
- रेशन कार्ड,
- वीज बिल किंवा ग्रामपंचायत प्रमाणपत्र यापैकी कोणतेही एक
- विवाह प्रमाणपत्र म्हणजेच लग्नाचा अधिकृत दाखला
- हे पहिलेच लग्न असल्याचे सांगणारे प्रतिज्ञापत्र हे नोटरी करून घ्यावे लागते
अर्ज कसा करायचा?
सध्या या योजनेसाठी ऑफलाईन पद्धतीनेच अर्ज करावा लागतो. त्यासाठी खालील प्रक्रिया पार पाडावी.
सर्वात आधी MBOCWWB च्या अधिकृत वेबसाईटवर जाऊन प्रथम विवाह खर्च योजनेचा अर्ज फॉर्म डाऊनलोड करायचा आहे. तो फॉर्म नीट भरायचा आणि त्यासोबत वर सांगितलेल्या सर्व कागदपत्रांच्या झेरॉक्स प्रती जोडायच्या आहेत. हा पूर्ण अर्ज तुमच्या भागातील कामगार आयुक्त कार्यालयात किंवा सरकारी कामगार अधिकाऱ्याकडे जमा करायचा आहे.
एक महत्त्वाची गोष्ट – लग्न झाल्यापासून साधारण एक वर्षाच्या आत अर्ज दाखल करणे आवश्यक असते. त्यामुळे वेळ न घालवता लवकरात लवकर अर्ज करणे शहाणपणाचे आहे.
अर्ज जमा केल्यावर पोहोच पावती घेणे विसरू नका. त्या पावतीवर अर्ज क्रमांक, तारीख आणि वेळ असेल. पुढे अर्जाचा पाठपुरावा करताना ही पावती कामात येते.
बांधकाम कामगारांसाठी ३०,००० रुपयांचे हे सरकारी लग्न अनुदान लहान रक्कम नाही. तुमच्या ओळखीत एखादा बांधकाम कामगार असेल, त्याचं लग्न जवळ आलं असेल किंवा त्याने अलीकडेच लग्न केलं असेल, तर ही माहिती नक्की शेअर करा.MBOCWWB मध्ये नोंदणीकृत असलेल्या प्रत्येक पात्र कामगाराला हे अनुदान मिळण्याचा हक्क आहे. फक्त योग्य वेळी अर्ज करणे आवश्यक आहे.
FAQ
- प्रश्न १: प्रथम विवाह खर्च योजनेत किती पैसे मिळतात?
- उत्तर: या योजनेअंतर्गत नोंदणीकृत बांधकाम कामगाराला पहिल्या विवाहाच्या खर्चासाठी ३०,००० रुपये थेट बँक खात्यात दिले जातात.
- प्रश्न २: या योजनेसाठी कोण अर्ज करू शकतो?
- उत्तर: MBOCWWB कडे नोंदणीकृत असलेले बांधकाम कामगार या योजनेसाठी अर्ज करू शकतात. विवाहाच्या वेळी वधूचे वय १८ आणि वराचे वय २१ वर्षे पूर्ण असणे आवश्यक आहे.
- प्रश्न ३: या योजनेसाठी ऑनलाईन अर्ज करता येतो का?
- उत्तर: सध्या या योजनेसाठी ऑफलाईन पद्धतीनेच अर्ज करावा लागतो. अर्ज फॉर्म MBOCWWB च्या वेबसाईटवरून डाऊनलोड करता येतो आणि तो भरून कामगार आयुक्त कार्यालयात जमा करायचा असतो.
- प्रश्न ४: लग्नानंतर किती दिवसांत अर्ज करावा लागतो?
- उत्तर: लग्न झाल्यापासून साधारण एक वर्षाच्या आत अर्ज दाखल करणे आवश्यक असते. त्यामुळे उशीर न करता लवकर अर्ज करणे योग्य आहे.
- प्रश्न ५: हे अनुदान दुसऱ्या लग्नासाठीही मिळते का?
- उत्तर: नाही. ही योजना फक्त पहिल्या लग्नासाठीच आहे. त्यासाठी अर्जासोबत प्रतिज्ञापत्रही द्यावे लागते.