वीजबिल दर महिन्याला वाढतच आहे. घरगुती बजेटवर याचा ताण सहन करत असताना अनेकांना वाटतं — “सोलर पॅनेल लावावेत, पण खर्च परवडेल का?” याच विचारात असलेल्या लाखो नागरिकांसाठी केंद्र सरकारने एक महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. PM Surya Ghar Yojana अंतर्गत आता एक नवीन पर्याय उपलब्ध झाला आहे, जो तुमच्या सोलर प्रवासाला अधिक सोपा बनवू शकतो.
नक्की काय बदल झाला आहे?
नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालयाने नुकतेच एक स्पष्टीकरण जाहीर केले आहे. त्यानुसार, पीएम सूर्य घर योजनेअंतर्गत लाभार्थी आता ‘Give It Up’ हा पर्याय निवडू शकतात. म्हणजे जे नागरिक केंद्र सरकारची सबसिडी घेणार नाहीत, त्यांना Non-DCR सोलर पॅनेल वापरण्याची मुभा मिळणार आहे.
यापूर्वी सबसिडी मिळवण्यासाठी देशांतर्गत उत्पादित म्हणजे DCR (Domestic Content Requirement) मॉड्यूल्सच वापरावे लागत होते. या नियमामुळे अनेक भागांत सोलर पॅनेल मिळवण्यास उशीर होत होता, आणि खर्चही वाढत होता. आता मात्र ज्यांना सबसिडी नको, त्यांना बाजारात उपलब्ध असलेल्या कुठल्याही दर्जाच्या पॅनेलमधून निवड करता येईल.
‘Give It Up’ पर्याय म्हणजे नक्की काय?
सोप्या भाषेत सांगायचे तर तुम्ही स्वतःहून सांगता की “मला सरकारी अनुदान नको.” बस्स, एवढ्या एका निर्णयामुळे तुम्हाला Non-DCR सोलर मॉड्यूल्स बसवण्याचा मार्ग मोकळा होतो.
महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, हा पर्याय निवडला तरी नेट मीटरिंगचा फायदा कायम राहतो. म्हणजे तुम्ही तयार केलेली अतिरिक्त वीज वितरण कंपनीला विकता येईलच. त्याशिवाय वेगळा अर्ज करण्याची गरज नाही — सगळी प्रक्रिया पीएम सूर्य घर योजनेच्याच अधिकृत पोर्टलवर होईल.
हा नियम कधीपर्यंत लागू आहे?
मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, ही विशेष सवलत 31 मार्च 2027 पर्यंत लागू राहणार आहे. त्यामुळे जे नागरिक लवकरात लवकर सोलर सिस्टम बसवण्याचा विचार करत आहेत, त्यांच्यासाठी हा काळ महत्त्वाचा आहे.-
3kW, 5kW आणि 10kW सोलर सिस्टमची किंमत किती?
| क्षमता | अंदाजे किंमत |
|---|---|
| 3kW | ₹1.8 ते ₹2.3 लाख |
| 5kW | ₹3 ते ₹4 लाख |
| 10kW | ₹5.5 ते ₹7 लाख |
सध्या 3 किलोवॅट क्षमतेच्या रूफटॉप सोलर सिस्टमसाठी केंद्र सरकार 78,000 रुपयांपर्यंत अनुदान देते. साधारणपणे अशा सिस्टमचा एकूण खर्च 1.8 लाख ते 2.3 लाख रुपयांपर्यंत जातो. आता जर तुम्ही ‘Give It Up’ निवडलात, तर हे 78,000 रुपये मिळणार नाहीत. मात्र काही वेळा Non-DCR पॅनेल DCR पॅनेलपेक्षा स्वस्त असतात. त्यामुळे एकूण खर्चाचा हिशोब केल्यावर अनेकांना ते फायदेशीर वाटू शकते. थोडक्यात: सबसिडी सोडण्यापूर्वी स्वस्त पॅनेलमुळे होणारी बचत आणि गमावली जाणारी सबसिडी यांचा ताळमेळ घालून बघा. सबसिडी सोडण्यापूर्वी काही प्रश्न स्वतःला विचारा : या प्रश्नांची उत्तरे मिळवल्यावरच ‘Give It Up’ पर्याय स्वीकारायचा की नाही हे ठरवा. प्रश्न 1: ‘Give It Up’ केल्यावर भविष्यात पुन्हा सबसिडी मागता येईल का? सध्याच्या नियमांनुसार एकदा ‘Give It Up’ निवडले की त्या सिस्टमसाठी सबसिडी मिळणार नाही. त्यामुळे हा निर्णय विचारपूर्वक घ्या. प्रश्न 2: Non-DCR म्हणजे चीनी पॅनेल का? नाही. Non-DCR म्हणजे फक्त भारतात उत्पादित नसलेले पॅनेल. यामध्ये विविध देशांचे दर्जेदार पॅनेल येतात. पॅनेलची गुणवत्ता BIS मानकांनुसारच असणे आवश्यक आहे. प्रश्न 3: नेट मीटरिंग मिळेल का? हो, ‘Give It Up’ निवडल्यावरही नेट मीटरिंगचा फायदा मिळतो. प्रश्न 4: या योजनेसाठी कोण अर्ज करू शकतो? कोणत्याही राहत्या घराचा मालक जो विज्ञान कंपनीचा नोंदणीकृत ग्राहक आहे, तो अर्ज करू शकतो. प्रश्न 5: ही सवलत कधीपर्यंत आहे? 31 मार्च 2027 पर्यंत. प्रश्न 6: 3 किलोवॅटपेक्षा जास्त क्षमतेसाठी सबसिडी किती मिळते? 3 किलोवॅटपर्यंत 78,000 रुपये, तर 3 ते 10 किलोवॅटसाठी अतिरिक्त क्षमतेवर वेगळी सबसिडी लागू आहे. यासाठी अधिकृत पोर्टल तपासावे. पीएम सूर्य घर योजनेतील हा बदल म्हणजे सरकारने सोलर इंस्टॉलेशनचा रस्ता अधिक मोकळा केला आहे. ज्यांना DCR पॅनेल मिळवणे कठीण जाते, ज्यांना लवकर सिस्टम बसवायची आहे, किंवा ज्यांना जास्त पर्याय हवे आहेत, त्यांच्यासाठी ‘Give It Up’ हा खरोखरच उपयुक्त पर्याय आहे. मात्र एक गोष्ट नक्की — 78,000 रुपयांची सबसिडी सोडणे म्हणजे मोठा आर्थिक निर्णय आहे. तो घेण्यापूर्वी तुमच्या स्थानिक इंस्टॉलरशी बोला, राज्य सरकारच्या योजना तपासा आणि मग ठरवा. सौरऊर्जा हे भविष्य आहे — आणि हे पाऊल उचलण्यासाठी आत्ता चांगली संधी आहे.सबसिडी किती मिळते आणि सोडल्यावर काय होते?
वैशिष्ट्य
DCR पॅनेल
Non-DCR पॅनेल
केंद्र सरकार सबसिडी
✓ मिळते
✗ मिळत नाही
नेट मीटरिंग
✓ उपलब्ध
✓ उपलब्ध
उत्पादन स्थान
भारत
कुठेही
बाजारातील उपलब्धता
मर्यादित
जास्त
इंस्टॉलेशन वेळ
उशीर शक्य
लवकर
किंमत (साधारण)
जास्त
कमी ते समान
ब्रँड पर्याय
मर्यादित
विस्तृत
गुणवत्ता मानक
BIS अनिवार्य
BIS अनिवार्य
राज्य सरकार सबसिडी
✓ लागू
राज्यानुसार वेगळे
31 मार्च 2027 पर्यंत
—
✓ परवानगी लागू
अर्ज कसा करायचा? Step-by-Step प्रक्रिया
ग्राहकांना नक्की काय फायदा होणार?
निर्णय घेण्यापूर्वी या गोष्टी लक्षात ठेवा
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
निष्कर्ष