कर्जासाठी अर्ज करण्याआधी तुमचा Free CIBIL Score काढून पाहणे हे सगळ्यात उपयोगी पाऊल आहे. बँक तुमचा अर्ज मंजूर किंवा नामंजूर करण्यापूर्वी हाच report पाहते. आणि तो पाहण्यासाठी पैसे द्यावे लागत नाहीत. फक्त तो योग्य ठिकाणाहून काढावा लागतो.
Free CIBIL Score report कोण देते आणि किती वेळा
भारतात रिझर्व्ह बँकेने मान्यता दिलेले चार credit bureau आहेत:
- TransUnion CIBIL
- Experian
- Equifax
- CRIF High Mark
प्रत्येक bureau ने एका calendar year मध्ये एकदा पूर्ण credit report मोफत द्यायला हवा.
म्हणजे चारही कडून मिळून वर्षाला चार reports मोफत काढता येतात. एकाच bureau कडून दुसऱ्यांदा हवा असेल तर पुढच्या वर्षाची वाट पाहावी लागते किंवा पैसे द्यावे लागतात.
CIBIL चा मोफत report कसा काढायचा
पायरी १: अधिकृत वेबसाइटवर जा
फक्त cibil.com ही अधिकृत साइट वापरा. मुखपृष्ठावर free score and report असा पर्याय असतो. त्यावर क्लिक करा.
पायरी २: नोंदणी करा
नाव, जन्मतारीख, PAN, मोबाईल नंबर आणि ईमेल भरा. ओळख पडताळण्यासाठी मोबाईलवर OTP येतो.
पायरी ३: सशुल्क योजना टाळा
नोंदणीच्या वेळी paid subscription चे पर्याय दिसतात. फक्त एकदाचा मोफत report हवा असेल तर “No thanks” किंवा तसा पर्याय निवडा.
पायरी ४: report उघडा आणि PDF म्हणून सेव्ह करा
ओळख पडताळल्यावर report लगेच दिसतो. तो PDF म्हणून सेव्ह करून ठेवा. पुढे कर्ज मागताना किंवा चूक दुरुस्त करताना तो उपयोगी पडतो.
तुमचा क्रेडिट स्कोअर आणि क्रेडिट रिपोर्ट जाणून घ्या. अधिकृत CIBIL वेबसाइटवरील मोफत सुविधेचा लाभ घ्या.
मोफत CIBIL Score तपासा ↗अधिकृत वेबसाइट • CIBIL.com
Experian, Equifax आणि CRIF High Mark चे report
या तिन्ही bureau च्या स्वतःच्या अधिकृत वेबसाइट्स आहेत. तिथे free credit report चा पर्याय शोधा. ओळख पडताळण्यासाठी PAN किंवा आधार, जन्मतारीख आणि मोबाईल नंबर मागितला जातो.
काही bureau चा report लगेच दिसतो, तर काही ईमेलवर पाठवतात. त्यांच्या साइटवरील पायऱ्या कधी कधी बदलतात, म्हणून जुन्या ब्लॉगवरील लिंक वापरू नका. थेट bureau च्या मुख्य साइटवरून जा.
कमी CIBIL Score मुळे कर्ज मिळण्यात अडचण येत आहे? कर्जासाठी उपलब्ध पर्याय, पात्रता आणि महत्त्वाच्या अटी जाणून घ्या.
संपूर्ण माहिती येथे वाचा →
Report मध्ये काय पाहावे
report हाती आला की तो ओझरता पाहून सोडू नका. हे सहा मुद्दे तपासा:
तुमची वैयक्तिक माहिती
नाव, जन्मतारीख, पत्ता आणि PAN बरोबर आहेत का.
प्रत्येक खाते
कर्जे आणि credit card ची यादी तपासा. तुम्ही कधीच न घेतलेले खाते असेल तर ते फसवणुकीचे लक्षण असू शकते.
बंद केलेली कर्जे
फेडलेली कर्जे “closed” दाखवली आहेत का. काही वेळा कर्ज फेडूनही खाते चालू दिसते.
उशिरा भरलेले हप्ते
कोणत्या महिन्यात हप्ता चुकला किंवा उशिरा गेला याची नोंद तिथे असते.
credit card चा वापर
मर्यादेच्या तुलनेत तुम्ही किती रक्कम वापरता ते पाहा.
enquiry ची नोंद
गेल्या काही महिन्यांत कोणत्या बँकांनी तुमचा report तपासला हे इथे दिसते. त्यात तुम्ही न केलेला अर्ज दिसला तर सावध व्हा.
चूक सापडली तर काय करावे
report मध्ये चूक आढळली तर bureau च्या वेबसाइटवर dispute (तक्रार) नोंदवता येते. तुमचा PDF report आणि तुमच्याकडे असलेले पुरावे जोडा. उदाहरणार्थ, कर्ज फेडल्याचे बँकेचे पत्र. संबंधित बँक किंवा NBFC लाही लेखी कळवा. दुरुस्ती होण्यास काही आठवडे लागू शकतात, म्हणून कर्जासाठी अर्ज करण्याआधी हे काम हातावेगळे करा.
CIBIL Score शून्य असल्यास कर्ज आणि Credit Card मिळवण्यासाठी कोणते पर्याय उपलब्ध आहेत? संपूर्ण माहिती जाणून घ्या.
संपूर्ण माहिती येथे वाचा →Krushi Sangham • कर्ज आणि क्रेडिट कार्ड माहिती
खोट्या “free CIBIL” साइट्सपासून सावध राहा
इंटरनेटवर अनेक साइट्स मोफत report च्या नावाखाली पैसे मागतात. हे लक्षात ठेवा:
अधिकृत साइटवरच नोंदणी करा
cibil.com, experian.in आणि इतर तीन bureau च्या अधिकृत साइट्सवरूनच report काढा.
“मोफत” म्हणून पैसे मागितले तर थांबा
वर्षातून एकदाचा report मोफत असतो. त्यासाठी पैसे मागितले जात असतील तर ते कशासाठी आहेत ते नीट वाचा.
जास्त वैयक्तिक माहिती देऊ नका
बँक खात्याचा पासवर्ड, OTP किंवा card चा CVV कोणत्याही साइटवर टाकू नका.
report काढल्याने score कमी होतो का
स्वतःचा credit report किंवा score पाहिल्याने score कमी होत नाही. score खाली जाऊ शकतो तो तुम्ही कर्जासाठी अर्ज केल्यावर, कारण तेव्हा बँक तुमचा report तपासते (hard enquiry). म्हणून तुम्ही कितीही वेळा स्वतःचा report पाहू शकता. मात्र वर्षातील मोफत report फक्त एकदाच मिळतो.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
वर्षातून किती वेळा मोफत Credit Report मिळतो?
भारतातील प्रत्येक क्रेडिट ब्युरोकडून पात्र ग्राहकाला एका कॅलेंडर वर्षात एकदा मोफत पूर्ण क्रेडिट रिपोर्ट मिळवता येतो.
सगळ्या Credit Bureau चे CIBIL Score सारखेच असतात का?
नाही. प्रत्येक क्रेडिट ब्युरोची स्कोअर मोजण्याची पद्धत आणि उपलब्ध क्रेडिट माहिती वेगळी असू शकते. त्यामुळे चारही क्रेडिट ब्युरोचे रिपोर्ट तपासणे उपयुक्त ठरू शकते.
CIBIL Score आणि CIBIL Report मध्ये काय फरक आहे?
CIBIL Score हा तुमच्या क्रेडिट इतिहासाचा तीन अंकी सारांश असतो. तर CIBIL Report मध्ये कर्ज, क्रेडिट कार्ड, परतफेडीचा इतिहास आणि इतर क्रेडिट तपशील असतात. कर्ज मंजूर करताना बँका स्कोअरसोबत इतर माहितीही विचारात घेऊ शकतात.
Credit Report मध्ये चूक असेल तर काय करावे?
क्रेडिट रिपोर्टमध्ये चुकीची माहिती आढळल्यास संबंधित क्रेडिट ब्युरोकडे Dispute नोंदवा आणि आवश्यक असल्यास संबंधित बँक किंवा वित्तीय संस्थेशी संपर्क साधा.
फक्त मोबाईलवरून Credit Report काढता येतो का?
होय. अनेक क्रेडिट ब्युरोच्या अधिकृत वेबसाइट मोबाईलवर वापरता येतात. पडताळणीसाठी PAN, मोबाईल नंबर आणि आवश्यकतेनुसार इतर वैयक्तिक माहिती द्यावी लागू शकते.
शेवटी
कर्जासाठी अर्ज करण्याआधी वर्षातून एकदा तरी तुमचा credit report तपासा. चूक आधी सापडली तर तिची दुरुस्ती करायला वेळ मिळतो. मग अर्ज नाकारला जाण्याची शक्यता कमी होते. कर्ज नाकारण्याचे प्रमुख कारण काय असते ते जाणून घेण्यासाठी आमचा लेख इथे वाचा.
टीप: हा लेख माहितीसाठी आहे. प्रक्रिया आणि अटी बदलू शकतात, म्हणून bureau ची अधिकृत साइट तपासा.