तुम्ही घर खरेदी करण्यासाठी 20 वर्षांचे Home Loan घेतले आहे का? दरमहा EMI भरताना तुमच्या मनातही हा प्रश्न येतो का की, हे कर्ज लवकर संपवता येईल का?
याचे उत्तर आहे — होय, योग्य आर्थिक नियोजन आणि अतिरिक्त मुद्दल परतफेडीच्या मदतीने कर्जाचा कालावधी कमी करता येऊ शकतो.
समजा, तुम्ही ₹20 लाखांचे होम लोन 20 वर्षांसाठी 8.5% वार्षिक व्याजदराने घेतले आहे. अशा परिस्थितीत तुमची मासिक EMI साधारण ₹17,356 असेल. संपूर्ण 20 वर्षे ही EMI भरल्यास एकूण परतफेड सुमारे ₹41.66 लाख होते.
म्हणजेच, मूळ कर्जाच्या ₹20 लाखांव्यतिरिक्त सुमारे ₹21.66 लाख व्याज द्यावे लागू शकते.
पण तुम्ही दरवर्षी अतिरिक्त EMI भरली, नियमित EMI वाढवली किंवा बोनसचा काही भाग कर्जाच्या मुद्दलात जमा केला, तर हे कर्ज लवकर संपवण्याची संधी मिळू शकते.
या लेखात आपण Home Loan Prepayment म्हणजे काय, 20 वर्षांचे कर्ज 12 वर्षांत कसे फेडायचे आणि व्याजाची बचत कशी मोजायची, हे उदाहरणांसह समजून घेऊया.
₹20 लाखांच्या होम लोनचा संपूर्ण हिशोब
- कर्जाची रक्कम: ₹20,00,000
- वार्षिक व्याजदर: 8.5%
- सुरुवातीचा कर्जकालावधी: 20 वर्षे
- मासिक EMI: सुमारे ₹17,356
- एकूण व्याज: सुमारे ₹21.66 लाख
- एकूण परतफेड: सुमारे ₹41.66 लाख
हे गणित संपूर्ण कालावधीत व्याजदर 8.5% कायम राहतो आणि मासिक परतफेड नियमित होते, या गृहीतकावर आधारित आहे.
1. 13th EMI Trick: दरवर्षी एक अतिरिक्त EMI भरा
होम लोन लवकर फेडण्याचा एक सोपा मार्ग म्हणजे वर्षातून एक अतिरिक्त EMI इतकी रक्कम कर्जाच्या मुद्दलात जमा करणे.
उदाहरणार्थ, तुमची मासिक EMI ₹17,356 असेल, तर वर्षातील 12 नियमित EMI व्यतिरिक्त आणखी ₹17,356 भरता येतील.
यामुळे शिल्लक मुद्दल कमी होते आणि पुढील कालावधीतील व्याजाचा खर्च कमी होऊ शकतो.
या उदाहरणातील अंदाजे परिणाम:
- नियमित EMI: ₹17,356
- अतिरिक्त वार्षिक परतफेड: ₹17,356
- कर्ज संपण्याचा अंदाजे कालावधी: 16 वर्षे 9 महिने
- व्याजाची अंदाजे बचत: ₹4.12 लाख
याचा अर्थ, दरवर्षी एक अतिरिक्त EMI भरल्यास 20 वर्षांचे कर्ज साधारण 3 वर्षे 3 महिने आधी संपण्याची शक्यता आहे.
मात्र, हे गणित अतिरिक्त रक्कम दर 12 महिन्यांनी मुद्दलात जमा केली जाते, नियमित EMI कायम राहते आणि व्याजदर बदलत नाही, या गृहीतकावर आधारित आहे.
2. Step-up EMI: दरवर्षी EMI मध्ये 5% वाढ करा
तुमचे उत्पन्न दरवर्षी वाढत असेल, तर त्यातील काही भाग कर्जाची परतफेड लवकर करण्यासाठी वापरता येऊ शकतो.
यासाठी Step-up EMI हा पर्याय विचारात घेता येतो.
समजा, तुमची सुरुवातीची EMI ₹17,356 आहे आणि तुम्ही दरवर्षी EMI मध्ये 5% वाढ करता.
- पहिल्या वर्षी: ₹17,356
- दुसऱ्या वर्षी: ₹18,224
- तिसऱ्या वर्षी: ₹19,135
- चौथ्या वर्षी: ₹20,092
याप्रमाणे दरवर्षी EMI वाढवत राहिल्यास, ₹20 लाखांचे कर्ज अंदाजे 12 वर्षे 3 महिन्यांत संपण्याची शक्यता आहे.
या गणनेनुसार, एकूण व्याज सुमारे ₹13.85 लाख असू शकते. म्हणजे 20 वर्षे नियमित EMI भरण्याच्या तुलनेत अंदाजे ₹7.81 लाख व्याजाची बचत होऊ शकते.
लक्षात ठेवा: Step-up EMI ची सुविधा प्रत्येक बँकेत समान असेलच असे नाही. बँक EMI वाढवून देते का किंवा अतिरिक्त रक्कम Part Prepayment म्हणून स्वीकारते का, हे आधी तपासा.
3. EMI Round-up: ₹17,356 ऐवजी ₹20,000 भरा
दरमहा थोडी अतिरिक्त रक्कम भरूनही कर्जाचा कालावधी कमी करता येऊ शकतो.
उदाहरणार्थ, तुमची EMI ₹17,356 असेल, तर आर्थिक क्षमता असल्यास दरमहा ₹20,000 भरण्याचे नियोजन करता येईल.
- नियमित EMI: ₹17,356
- नियोजित मासिक परतफेड: ₹20,000
- अतिरिक्त मासिक रक्कम: ₹2,644
- कर्ज संपण्याचा अंदाजे कालावधी: 14 वर्षे 7 महिने
- एकूण व्याज: सुमारे ₹14.91 लाख
- अंदाजे व्याजबचत: ₹6.74 लाख
यामुळे कर्जाचा कालावधी साधारण 5 वर्षे 5 महिने कमी होऊ शकतो.
मात्र, अतिरिक्त रक्कम कर्जाच्या मुद्दलात समायोजित होत आहे का, हे बँकेकडून निश्चित करून घ्या. तसेच, जास्त EMI भरताना घरखर्च आणि आपत्कालीन बचतीवर परिणाम होणार नाही, याची काळजी घ्या.
4. बोनस, इन्सेंटिव्ह किंवा टॅक्स रिफंडचा वापर करा
वर्षातून एकदा बोनस, इन्सेंटिव्ह किंवा इतर उत्पन्न मिळत असेल, तर त्यातील काही रक्कम Home Loan Prepayment साठी वापरता येऊ शकते.
उदाहरणार्थ, ₹50,000 बोनस मिळाला, तर तुमच्या आर्थिक परिस्थितीनुसार त्यातील काही भाग कर्जाच्या मुद्दलात जमा करण्याचा विचार करता येईल.
यामुळे शिल्लक मुद्दल कमी होऊन भविष्यातील व्याजाची बचत होऊ शकते.
Home Loan Prepayment करण्यापूर्वी खालील गोष्टी तपासा:
- आवश्यक खर्चासाठी आपत्कालीन निधी उपलब्ध आहे का?
- इतर जास्त व्याजाचे कर्ज बाकी आहे का?
- पुढील काही महिन्यांत मोठा खर्च अपेक्षित आहे का?
- अतिरिक्त रक्कम भरल्यानंतरही आर्थिक सुरक्षितता कायम राहील का?
सर्व बचत कर्जात जमा करण्याऐवजी संतुलित नियोजन करणे अधिक योग्य ठरू शकते.
5. CIBIL Score आणि Home Loan Balance Transfer तपासा
तुमच्या सध्याच्या होम लोनचा व्याजदर जास्त असेल, तर बँकेकडे कमी व्याजदराची मागणी करता येऊ शकते.
दुसरी बँक अधिक अनुकूल अटी देत असेल, तर Home Loan Balance Transfer हा पर्यायही तपासता येतो.
यामध्ये सध्याच्या कर्जाची बाकी रक्कम दुसऱ्या कर्जदात्याकडे हस्तांतरित करून नवीन अटींनुसार परतफेड केली जाते.
Balance Transfer करण्यापूर्वी खालील खर्च तपासा:
- सध्याचा आणि नवीन व्याजदर.
- कर्जाची उर्वरित मुदत.
- Processing Fee आणि इतर लागू शुल्क.
- कागदपत्रे व हस्तांतरणाशी संबंधित खर्च.
- संपूर्ण कालावधीत होणारी संभाव्य व्याजबचत.
तुमचा CIBIL Score चांगला असणे कर्जपात्रतेच्या मूल्यांकनात मदत करू शकते; मात्र कमी व्याजदर मिळण्याची हमी नसते.
फक्त व्याजदर कमी दिसतो म्हणून Balance Transfer करू नका. सर्व शुल्क वजा केल्यानंतर प्रत्यक्ष किती बचत होईल, याची तुलना करा.
Home Loan Prepayment केल्यावर EMI कमी करावी की मुदत?
Part Prepayment केल्यानंतर बँकेच्या अटींनुसार दोन पर्याय उपलब्ध असू शकतात.
EMI कमी करणे: मासिक आर्थिक भार कमी होऊ शकतो, परंतु कर्जाची उर्वरित मुदत तशीच राहू शकते.
कर्जाची मुदत कमी करणे: नियमित EMI कायम ठेवून कर्जाची मुदत कमी केल्यास, इतर अटी समान असताना, एकूण व्याजबचत सामान्यतः अधिक होते.
तुमचे उद्दिष्ट कर्ज लवकर फेडणे असेल आणि सध्याची EMI परवडत असेल, तर मुदत कमी करण्याचा पर्याय बँकेकडे मागू शकता.
Home Loan Prepayment Charges लागतात का?
प्रीपेमेंट शुल्क कर्जाचा प्रकार, कर्जदाता आणि लागू नियमांवर अवलंबून असते.
वैयक्तिक कर्जदारांच्या पात्र Floating Rate कर्जांवर लागू RBI नियमांनुसार प्रीपेमेंट शुल्कावर निर्बंध आहेत. मात्र, Fixed Rate कर्ज किंवा इतर प्रकारच्या कर्जासाठी अटी वेगळ्या असू शकतात.
त्यामुळे तुमच्या Loan Agreement मधील अटी तपासा आणि बँकेकडून लागू शुल्काची लेखी माहिती घ्या.
20 वर्षांचे होम लोन 12 वर्षांत फेडण्यासाठी काय करावे?
तुमचे लक्ष्य कर्ज 12 वर्षांत संपवणे असेल, तर सर्वप्रथम सध्याचे शिल्लक मुद्दल, व्याजदर आणि उर्वरित मुदत तपासा.
त्यानंतर EMI वाढवणे, दरवर्षी अतिरिक्त रक्कम भरणे किंवा दोन्ही पद्धती एकत्र वापरणे यांची तुलना करा.
महत्त्वाचे: कर्ज आधीच काही वर्षांपासून सुरू असेल, तर सुरुवातीच्या ₹20 लाखांच्या उदाहरणावरून तुमची नवीन EMI ठरवू नका. सध्याच्या शिल्लक मुद्दलावर स्वतंत्र गणना करणे आवश्यक आहे.
तुमच्या कर्जाची अचूक परिस्थिती समजण्यासाठी EMI Calculator वापरा आणि बँकेकडून सुधारित परतफेड वेळापत्रक मागा.
निष्कर्ष
20 वर्षांचे होम लोन 12 वर्षांत फेडण्यासाठी अतिरिक्त मुद्दल परतफेड आणि नियोजनबद्ध EMI वाढ हे दोन महत्त्वाचे पर्याय आहेत.
13th EMI Trick, Step-up EMI, EMI Round-up, बोनसचा वापर आणि Home Loan Balance Transfer यांपैकी तुमच्या आर्थिक परिस्थितीला योग्य ठरणारा पर्याय निवडा.
कर्ज लवकर फेडताना आपत्कालीन बचत आणि इतर आवश्यक खर्चांकडे दुर्लक्ष करू नका.
डिस्क्लेमर: या लेखातील आकडे अंदाजे गणितावर आधारित आहेत. प्रत्यक्ष EMI, व्याजबचत आणि कर्जाचा कालावधी बँकेच्या गणनेनुसार बदलू शकतो. हा लेख सामान्य माहितीसाठी असून वैयक्तिक आर्थिक सल्ला नाही.