घरासमोर गाडी पार्क करण्यावरून होणारे वाद आजकाल खूप सामान्य झाले आहेत. “माझ्या घरासमोर गाडी लावू नका” असे म्हणत अनेकदा शेजाऱ्यांमध्ये वाद निर्माण होतात. पण खरोखर कायदा काय सांगतो? तुम्हाला खरंच कोणाला थांबवण्याचा अधिकार आहे का? चला सविस्तर जाणून घेऊया.
रस्ता सार्वजनिक मालमत्ता आहे
भारतातील कोणताही रस्ता हा Public Property मानला जातो. म्हणजेच कोणत्याही व्यक्तीला त्या रस्त्यावर वैयक्तिक मालकी हक्क सांगता येत नाही.
फक्त “हा माझ्या घरासमोरचा रस्ता आहे” या कारणावरून तुम्ही कोणालाही गाडी पार्क करण्यास पूर्णपणे रोखू शकत नाही. मात्र, तुम्हाला Right of Way म्हणजे येण्या-जाण्याचा पूर्ण अधिकार आहे.
घरासमोर गाडी उभी केल्यास कायदेशीर कारवाई कधी करता येते?
खालील परिस्थितीत तुम्ही कायदेशीर पावले उचलू शकता (right of way india)
- जर तुमच्या घराच्या गेटसमोर गाडी उभी करून Entry किंवा Exit पूर्णपणे अडवली असेल
- जर वाहनामुळे वाहतुकीला अडथळा निर्माण होत असेल
- जर गाडीमुळे सतत त्रास (noise, congestion) होत असेल
लागू होणारे कायदे
- BNS Section 126 : भारतीय न्याय संहिता 2023 अंतर्गत Wrongful Restraint म्हणजे चुकीच्या पद्धतीने अडवणे हा गुन्हा मानला जातो
- Motor Vehicle Act 1988 : चुकीच्या पार्किंगसाठी दंड होऊ शकतो किंवा वाहन Tow केले जाऊ शकते
- Public Nuisance (BNSS Section 152) : वाहतूक कोंडी किंवा त्रास निर्माण केल्यास तक्रार नोंदवता येते
रागाच्या भरात खालील चुका करू नका (illegal parking rules india)
- दुसऱ्याच्या वाहनाचे नुकसान करणे
- टायर पंक्चर करणे
- “Private Parking” अशी बेकायदेशीर पाटी लावणे
- शिवीगाळ किंवा मारामारी करणे
अशा कृतींमुळे तुमच्यावरच गुन्हा दाखल होऊ शकतो.
योग्य तोडगा काय?
जर कोणी वारंवार तुमच्या घरासमोर गाडी उभी करत असेल, तर:
- ट्रॅफिक पोलिसांना संपर्क करा
- जवळच्या पोलीस स्टेशनमध्ये तक्रार द्या
- शक्य असल्यास CCTV पुरावा ठेवा
कायदा हातात घेण्याऐवजी कायदेशीर मार्गाने प्रश्न सोडवणे नेहमीच सुरक्षित आणि योग्य असते.