राज्यातील महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम बनवण्यासाठी सुरू करण्यात आलेली मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना आता एका नव्या टप्प्यात प्रवेश करत आहे. सुरुवातीला या योजनेअंतर्गत महिलांना दरमहा आर्थिक मदत दिली जात होती. मात्र आता राज्य सरकार या योजनेला अधिक व्यापक स्वरूप देण्याच्या तयारीत आहे. महिलांना फक्त आर्थिक मदत देण्याऐवजी त्यांना स्वतःचा व्यवसाय सुरू करता यावा, यासाठी महिलांना बिनव्याजी Interest & CIBIL Free Loan for Women कर्ज उपलब्ध करून देण्याचा मोठा निर्णय जाहीर करण्यात आला आहे.
या निर्णयामुळे महिलांना स्वतःचा छोटा उद्योग, गृहउद्योग किंवा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी मोठी संधी उपलब्ध होणार आहे. विशेष म्हणजे या कर्जासाठी CIBIL स्कोअर किंवा जामीनदाराची अट लागू नसेल, त्यामुळे ग्रामीण आणि मध्यमवर्गीय महिलांनाही आर्थिक मदत सहज मिळू शकते.
महिला सक्षमीकरणासाठी ‘नारी शक्ती संगम’ उपक्रम
मुंबईजवळील भाईंदर येथे आयोजित विकसित भारत नारी शक्ती संगम या ग्रामीण महिला नेतृत्व परिषदेत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी या नव्या उपक्रमाची माहिती दिली. या परिषदेत ग्रामीण भागातील महिलांच्या नेतृत्वाला प्रोत्साहन देण्यावर विशेष भर देण्यात आला.
मुख्यमंत्री म्हणाले की, जगातील अनेक विकसित देशांच्या प्रगतीमध्ये महिलांचा मोठा वाटा आहे. महिलांना योग्य संधी, आर्थिक मदत आणि नेतृत्वाची जबाबदारी दिल्यास देशाची अर्थव्यवस्था अधिक मजबूत होऊ शकते. भारत भविष्यात जगातील तिसरी सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था बनण्याच्या दिशेने वाटचाल करत असताना महिलांचा सहभाग अत्यंत महत्त्वाचा ठरणार आहे.
लाडकी बहीण योजनेला Interest & CIBIL Free Loan शी जोडण्याचा निर्णय
सरकारने या योजनेला केवळ मासिक आर्थिक मदतीपुरती मर्यादित न ठेवता ती इतर महत्त्वाच्या सरकारी योजनांशी जोडण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामुळे महिलांना आर्थिक मदत मिळण्यासोबतच व्यवसाय उभारण्यासाठी आवश्यक सुविधा उपलब्ध होतील.महिलांना विविध लघुउद्योग, घरगुती उद्योग किंवा सेवा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी बिनव्याजी कर्ज देण्याची योजना तयार करण्यात आली आहे. हे कर्ज महिलांना कोणत्याही प्रकारचा जामीन किंवा हमी न देता दिले जाणार असल्यामुळे अनेक महिलांना याचा थेट फायदा होऊ शकतो.
महिलांना विविध लघुउद्योग, घरगुती उद्योग किंवा सेवा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी बिनव्याजी कर्ज देण्याची योजना तयार करण्यात आली आहे. हे Interest & CIBIL Free Loan महिलांना कोणत्याही प्रकारचा जामीन किंवा हमी न देता दिले जाणार असल्यामुळे अनेक महिलांना याचा थेट फायदा होऊ शकतो.
बिनव्याजी कर्ज योजना आणि सोपी परतफेड
या उपक्रमातील सर्वात महत्त्वाचा भाग म्हणजे कर्ज पूर्णपणे बिनव्याजी असणार आहे. त्यामुळे महिलांवर अतिरिक्त आर्थिक ताण येणार नाही. साधारणपणे व्यवसायासाठी घेतलेल्या कर्जावर व्याजाचा मोठा बोजा असतो, मात्र या Interest & CIBIL Free Loan योजनेत तो पूर्णपणे टाळण्यात आला आहे.
कर्ज परतफेडीची पद्धत देखील सोपी ठेवण्यात आली आहे. लाडकी बहीण योजनेअंतर्गत महिलांना मिळणाऱ्या मासिक आर्थिक मदतीतूनच कर्जाचे हप्ते वजा केले जातील. त्यामुळे महिलांना वेगळे पैसे जमा करण्याची गरज भासणार नाही आणि कर्जाची परतफेडही नियमितपणे होऊ शकते.
‘उमेद’ उपक्रमातून महिलांना बाजारपेठ
महिलांनी तयार केलेल्या वस्तूंना योग्य बाजारपेठ मिळावी यासाठी राज्य सरकार ‘उमेद’ उपक्रमाची व्याप्ती वाढवण्याच्या तयारीत आहे. महिला बचत गटांनी तयार केलेल्या उत्पादनांना थेट ग्राहकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी जिल्हानिहाय उमेद मॉल उभारण्याची योजना आखण्यात येत आहे.
या मॉलमध्ये ग्रामीण महिलांनी तयार केलेले खाद्यपदार्थ, हस्तकला वस्तू, कपडे, घरगुती उत्पादने आणि इतर विविध वस्तू विक्रीसाठी उपलब्ध असतील. योग्य ब्रँडिंग आणि मार्केटिंग मिळाल्यास महिला उद्योजिकांचे उत्पादन मोठ्या खासगी कंपन्यांशीही स्पर्धा करू शकते, असा विश्वास सरकारने व्यक्त केला आहे.
महिलांची कर्ज परतफेडीतील प्रामाणिकता
या कार्यक्रमादरम्यान महिलांच्या आर्थिक शिस्तीचे विशेष कौतुक करण्यात आले. महिलांच्या बचत गटांना दिलेल्या कर्जाच्या परतफेडीचे प्रमाण अत्यंत चांगले असल्याचे सांगण्यात आले. अनेक योजनांमध्ये कर्ज परतफेडीचे प्रमाण कमी असते, मात्र महिला बचत गटांच्या बाबतीत हे प्रमाण ९९ टक्क्यांपेक्षा जास्त असल्याचे नमूद करण्यात आले.
यावरून महिलांमध्ये आर्थिक नियोजन आणि जबाबदारीने व्यवहार करण्याची क्षमता मोठ्या प्रमाणात असल्याचे दिसून येते.
निष्कर्ष
लाडकी बहीण योजना आता केवळ आर्थिक मदतीपुरती मर्यादित न राहता महिलांसाठी व्यवसाय आणि स्वावलंबनाची मोठी संधी बनत आहे. बिनव्याजी कर्ज, CIBIL free लोन, व्यवसायासाठी आर्थिक सहाय्य आणि उत्पादन विक्रीसाठी बाजारपेठ उपलब्ध करून देण्याचा सरकारचा हा उपक्रम महिलांच्या आर्थिक सक्षमीकरणासाठी महत्त्वाचा टप्पा ठरू शकतो. भविष्यात Interest & CIBIL Free Loan मुळे हजारो महिला स्वतःचा व्यवसाय सुरू करून आर्थिकदृष्ट्या सक्षम बनू शकतात.