Debt Free Planning आणि Personal Finance Management या दोन्ही गोष्टींचा योग्य समन्वय साधला तर कोणत्याही प्रकारचे कर्ज वेळेपूर्वी संपवणे शक्य होते. गृहकर्ज, वाहन कर्ज किंवा Personal Loan घेतल्यानंतर अनेक जण EMI च्या जाळ्यात अडकून पडतात. प्रत्येक महिन्याचा मोठा हिस्सा हप्त्यांवर खर्च होतो आणि Savings कमी होत जातात. पण योग्य रणनीतीने हे कर्ज लवकर फेडणे पूर्णपणे शक्य आहे.
सर्व कर्जांचा स्पष्ट आर्थिक ताळेबंद तयार करा
सर्व कर्जांचे तपशील एकत्र करून सुरुवात करा. कोणत्या कर्जावर किती EMI आहे, कोणत्या कर्जावर सर्वाधिक व्याजदर आहे, कोणते कर्ज तातडीने फेडणे आवश्यक आहे, हे स्पष्टपणे लिहा.
High Interest Loans म्हणजे Credit Card Bill, Personal Loan यांची परतफेड सर्वात आधी करणे फायदेशीर ठरते. यामुळे व्याजाचा भार कमी होतो आणि कर्जफेडीचा वेग वाढतो.
Loan Balance Transfer करून व्याजदर कमी करा
बाजारात अनेक बँका कमी व्याजदरावर गृहकर्ज, वाहन कर्ज आणि Personal Loan Transfer ची सुविधा देतात. जर तुमच्या कर्जावरील व्याजदर सध्याच्या बाजारभावापेक्षा जास्त असेल, तर Loan Balance Transfer हा उत्तम पर्याय आहे. यामुळे Monthly EMI कमी होतो, Total Interest कमी होते आणि Loan Tenure देखील कमी करता येतो.
अनुषंगिक पेमेंट करून Principal Amount कमी करा
कर्जफेडीचा सर्वात प्रभावी मार्ग म्हणजे Principal Amount कमी करणे. यासाठी वेळोवेळी Part Payment करा.
वर्षातून एकदा जरी अतिरिक्त EMI भरला तरी Loan Tenure अनेक वर्षांनी कमी होऊ शकतो.
अतिरिक्त हप्त्यांमुळे व्याजाचा भारही मोठ्या प्रमाणात घटतो.
अतिरिक्त उत्पन्नाचे स्रोत शोधा
कर्जफेड वेगाने करण्यासाठी अतिरिक्त कमाई महत्त्वाची ठरते.
Freelancing, Affiliate Marketing, Online Services, Digital Skills किंवा Part Time Work यांसारख्या माध्यमातून मिळणारी रक्कम थेट EMI फेडण्यासाठी वापरा.
यामुळे Savings वर ताण येत नाही आणि Debt Repayment Process जलद होते.
EMI Restructuring चा तात्पुरता उपाय वापरा
अचानक वाढलेला खर्च, नोकरीतील अडचणी किंवा इतर आर्थिक संकटात EMI भरणे अवघड होत असल्यास EMI Restructuring हा तात्पुरता पण उपयुक्त पर्याय आहे. यामध्ये EMI कमी केला जातो आणि Loan Tenure वाढतो. जरी व्याज वाढत असले तरी आर्थिक संकटातून बाहेर येण्यासाठी हा पर्याय तात्पुरता दिलासा देतो.
खर्चांवर नियंत्रण आणि बचतीची शिस्त पाळा
- Debt Free होण्यासाठी Financial Discipline हा सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा आहे.
- अनावश्यक खर्च तात्काळ कमी करा, महिन्याचे Budget तयार करा आणि त्याचे काटेकोर पालन करा.
- Recurring Deposit, SIP किंवा Monthly Savings Plan सुरू करा.
- पाच वर्षे नियमित बचत केली तर एक मोठी रक्कम जमा होते, जी तुम्ही दोन ते तीन EMI सहज फेडण्यासाठी वापरू शकता.
कर्जमुक्त होणे कठीण नाही, पद्धत योग्य असावी
Debt Free Planning, Financial Discipline आणि अतिरिक्त कमाई हे तीन स्तंभ EMI च्या जंजाळातून बाहेर पडण्यासाठी अत्यंत आवश्यक आहेत. कर्ज घेणे चुकीचे नाही, परंतु त्याचे योग्य व्यवस्थापन करणे ही खरी आर्थिक शहाणपणाची गोष्ट आहे. योग्य नियोजनाने EMI कमी करता येतो, व्याजाचा भार घटतो आणि तुम्ही अपेक्षेपेक्षा जलद कर्जमुक्त होऊ शकता.